على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

32

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

آشتىخواران ( cti - x r n ) و آشتىخواره ( cti - x re ) و آشتىخوره ( cti - xore ) ا . پ . حلوا و طعامى كه پس از آشتى ميان دوستان پزند و خورند . آشتىگاه ( cti - g h ) ا . پ . محل آشتى كردن . آشتينه ( ctine ) ا . پ . آستينه و تخم ماكيان . آشخانه ( c - x ne ) ا . پ . جائى كه در آن طعام بمردم دهند آشدّ ( cadd ) ا خ . ع . نام برادر يوسف پيغمبر . آشر ( cer ) ا . ع . خارى كه در دو ساق ملخ است . و گرهى مانند دو چنگال كه در سر دم آنست . آشرة ( cerat ) ا . ع . چوب شكافته شده . آشردن ( cordan ) ف م . پ . كوفتن . و سائيدن . و خمير كردن . و نان پختن . و شستن . آشرمه ( corme ) ا . پ . قطعه‌اى از پالان كه كفل ستور را مىپوشاند و از وى جدا و بواسطهء بندى به آن متصل مىگردد . آشزدن ( cozdan ) ف م . پ . مر . آشردن . آشغال ( cq l ) ا . پ . آخال و هر چيز بيفايده و دور انداختنى . و بيشتر در مأكولات استعمال مىشود . و آشغال كله : استخوانها و غضاريف كله كه قابل خوردن نيست . و آشغال انگور : چوبهاى خوشهء انگور . آشفتانيدن ( coft nidan ) ف م . پ . برهم زدن . و شورانيدن و ديوانه كردن . آشفتگى ( coftegi ) ا . پ . پريشانى و تشويش و اضطراب و بىآرامى و حيرت و سرگردانى . و ستيزگى و خصومت و مناقشه . و هنگامه و غوغا و گير و دار . و فساد و خلل . و بىترتيبى . آشفتن ( coftan ) ف م . پ . اضطراب كردن و تشويش نمودن . و مضطرب شدن . و اضطراب داشتن . و ديوانه شدن . و حيران و سرگشته شدن و پريشان گشتن و شيفته و شوريده شدن . و عاشق گشتن . و بىعقل شدن . و سرآسيمه شدن . و متحير ماندن و متعجب شدن . و دلتنگ گشتن . و ذليل و خوار شدن . و تغيير نمودن و متغير شدن و بهم آمدن . و پريشان حال بودن . آشفته ( cofte ) ص . پ . شوريده . و عاشق گشته . و ديوانه و مجنون و پريشان حال . و آشفته شدن ف ل . : مضطرب شدن و پريشان گشتن . و آشفته كردن : ف م . : شورانيدن و مضطرب كردن . و تشويش نمودن . آشفته‌حال ( cofte - h l ) ص . پ . كسى كه در حالت پريشانى و اضطراب بود . آشفته‌خاطر ( cofte - x ter ) ص . پ . پريشان و شوريده . آشفته‌دل ( cofte - del ) ص . پ . شوريده دل . آشفته روز ( cofte - rowz ) و آشفته روزگار ( cofte - rowzag r ) ص . پ . كسى كه روزگار و بخت و طالع وى درهم و شوريده باشد . آشفته روميان ( cofte - rumi n ) ا . پ . انگشت و زغال افروخته . آشفته عقل ( cofte - aql ) ص . پ . پريشان‌خاطر . آشفته‌كاكل ( cofte - k kol ) ص . پ . ژوليده زلف و شوريده‌كاكل . آشفته‌مغز ( cofte - maqz ) ص . پ . ديوانه و بىعقل . آشفته‌موى ( cofte - muy ) و ( cofte - mowy ) ص . پ . ژوليده موى . آشكار ( ck r ) و آشكارا ( ck ra ) و آشكاره ( ck re ) ص و م ف . : ظاهر و هويدا و بينّ و واضح و علانيه و روشن و مشهور . و عمومى . و سخن آشكار زدن ف م . : علانيه و صادقانه گفتن . آشكارگى ( ck regi ) ا . پ . عموميت . و اشتهار و شهرت . آشكاره ( c - k re ) ا . پ . طباخ و آشپز . آشكزه ( c - kaze ) ا . پ . هر مرغ شكارى . آشكو ( cku ) و آشكوب ( ckub ) ا . پ . آسمانه . و بام و سقف خانه . و آسمان و منزلگاه . و هر مرتبه‌اى از پوشش خانه . و هر مرتبه‌اى از چينهء ديوار . آشگار ( cg r ) و آشگارا ( cg r ) ص و م ف . مر . آشكار و آشكارا . آشگون ( cgun ) ا خ . پ . نام مملكت و ولايتى . آشگونه ( cgune ) ص . پ . واژگونه و سرنگون و برگشته . و ناراست . و بدبخت . آشگوى ( cguy ) ا . پ . قصر و عمارت بلند . و جاى مرتفع . آشمالى ( c - m li ) ا . پ . تملق و ريشخند . آشميد ( camid ) ا . پ . جرعه و آشام . آشميدن ( camidan ) ف م . : پ . آشاميدن . آشنا ( cn ) ص . پ . دوست و يار و رفيق و همدم و مصاحب .